Izrael zajął drugie miejsce, mimo prognoz wskazujących na szóste
Wielu fanów i nadawców publicznych w Europie wzywa do przeprowadzenia audytu głosowania po tym, jak Izrael niespodziewanie zajął drugie miejsce w finale konkursu Eurowizja 2025, który odbył się 17 maja w Bazylei, Szwajcaria.
Yuval Raphael, reprezentująca Izrael z utworem New Day Will Rise, zdobyła łącznie 357 punktów – w tym najwięcej punktów od widzów (297) i 60 punktów od jurorów. Wcześniej przewidywano, że kraj zakończy rywalizację na szóstym miejscu, z zaledwie 3% szansą na zwycięstwo.
Krytyka po głosowaniu publiczności – 12 punktów z Wielkiej Brytanii, Belgii i Hiszpanii
Najwięcej kontrowersji wzbudziły punkty z głosowania publicznego, gdzie widzowie z Wielkiej Brytanii, Belgii, Hiszpanii i Holandii przyznali Izraelowi maksymalne 12 punktów, a Irlandia i Finlandia – po 10. Fakt ten wywołał zaskoczenie, biorąc pod uwagę trwający konflikt izraelsko-palestyński oraz wcześniejsze protesty przeciwko obecności Izraela na Eurowizji.
Premier Hiszpanii: „Nie możemy mieć podwójnych standardów”
Premier Hiszpanii Pedro Sánchez zaapelował o wykluczenie Izraela z Eurowizji, porównując sytuację do tej z Rosją po inwazji na Ukrainę:
„Rosja została wykluczona z konkursów międzynarodowych. Dlaczego Izrael miałby być traktowany inaczej?”
Jego komentarze pojawiły się po oficjalnych skargach nadawców z Hiszpanii i Belgii, którzy zwrócili się do organizatora – Europejskiej Unii Nadawców (EBU) – o audyt systemu głosowania publicznego.
Irlandia i Holandia dołączają do żądań
Irlandzki nadawca RTÉ potwierdził, że zwrócił się do EBU o szczegółowe dane dotyczące głosowania. Z kolei holenderscy nadawcy Avrotros i NPO stwierdzili, że Eurowizja staje się coraz bardziej zależna od napięć politycznych, co stawia pod znakiem zapytania jej „apolityczny charakter”.
EBU odpowiada: „Będziemy analizować sytuację”
Martin Green CBE, dyrektor konkursu Eurowizji, odpowiedział na zarzuty
„EBU to stowarzyszenie nadawców publicznych, nie rządów. Po zakończeniu Eurowizji 2025 odbędzie się szeroka dyskusja z udziałem wszystkich nadawców.”
Dodał, że celem będzie zebranie opinii oraz wyciągnięcie wniosków przed jubileuszową 70. edycją konkursu w 2026 roku.
Wcześniejsze protesty, otwarty list i incydenty
Kwestia obecności Izraela wywołała ogromne kontrowersje już przed finałem. Ponad 70 byłych uczestników Eurowizji podpisało otwarty list wzywający do usunięcia Izraela z konkursu. Nazwali tegoroczną edycję „najbardziej upolitycznioną i chaotyczną w historii”.
Podczas prób doszło do protestów z udziałem flag palestyńskich, a także ataków fizycznych – jeden z członków ekipy technicznej został trafiony farbą po próbie wtargnięcia aktywistów na scenę.
Trauma artystki i kontrowersyjny występ
Yuval Raphael, izraelska reprezentantka, przeżyła atak Hamasu 7 października 2023 roku podczas festiwalu Nova. Przez osiem godzin ukrywała się pod ciałami zabitych uczestników. Jej osobista historia została szeroko nagłośniona, co – według niektórych komentatorów – mogło wpłynąć na wynik głosowania publicznego.