foto: Rafał Kudyba / mfk.com.pl
Patti Smith była gościnią Duy Lipy podczas London Literature Festival, gdzie opowiedziała o swojej najnowszej książce „Bread Of Angels”. Spotkanie szybko zamieniło się w bardzo osobistą rozmowę o wdzięczności, zmarłym mężu Fredzie „Sonicu” Smithie, Bobie Dylanie, Michaelu Stipe’ie i ludziach, którzy przez lata kształtowali jej życie. Punkowa legenda przyznała również, że po „Just Kids” była przekonana, iż nigdy więcej nie napisze autobiograficznej książki.
Patti Smith spotkała się z Duą Lipą w Londynie
Do wyjątkowego spotkania doszło podczas London Literature Festival w Royal Festival Hall.
Tegoroczną edycję wydarzenia współtworzy Dua Lipa poprzez swój Service95 Book Club. To właśnie ona przeprowadziła rozmowę z Patti Smith, skupiając się przede wszystkim na książce „Bread Of Angels”.
Publikacja opowiada o życiu Smith – od dzieciństwa w Filadelfii po późniejsze etapy jej kariery i życia prywatnego.
Wspomnienia zostały uporządkowane wokół czterech sukienek, które artystka otrzymała od ważnych dla niej osób, m.in. męża Freda „Sonica” Smitha, brata Todda oraz Roberta Mapplethorpe’a.
„To dało mi szansę podziękować”
Smith przyznała, że jednym z najważniejszych powodów napisania książki była potrzeba okazania wdzięczności ludziom, którzy ją ukształtowali.
„Dało mi to szansę, żeby okazać wdzięczność wszystkim ludziom, którzy pomogli mnie uformować, ale także tym, przeciwko którym się buntowałam. Moim rodzicom, rodzeństwu, nauczycielom, ludziom spotkanym po drodze, mentorom i miłościom – najróżniejszym osobom” – powiedziała.
Jak podkreśliła, mimo że jest to jej własna historia, pokazuje również, jak ogromny wpływ na człowieka mają spotkani przez niego ludzie.
„Jesteśmy także produktem całej mądrości i wszystkich doświadczeń, które zdobywamy dzięki innym” – dodała.
Patti Smith: „Przysięgłam, że nigdy nie napiszę kolejnych wspomnień”
Artystka wróciła również do „Just Kids”, swojej słynnej książki poświęconej przede wszystkim relacji z Robertem Mapplethorpe’em.
Przyznała, że jej napisanie było ogromnym wyzwaniem.
„Napisałam 'Just Kids’, ponieważ Robert poprosił mnie o to kilka godzin przed śmiercią. Nie wiedziałam nic o pisaniu wspomnień ani literatury faktu. Lubię pisać wiersze i baśnie, a to była ogromna odpowiedzialność i zajęło mi bardzo dużo czasu” – wspominała.
Po zakończeniu pracy była przekonana, że nie wróci już do tego rodzaju pisania.
„Przysięgłam, że nigdy więcej nie napiszę wspomnień” – powiedziała.
Zmienił to jednak niezwykły sen.
Smith opowiedziała, że przyśnił jej się posłaniec przynoszący białą książkę, która zawierała kolejne etapy jej życia przedstawione poprzez sukienki.
„Pomyślałam, że skoro mi się to przyśniło, to musi istnieć jakiś powód. Czułam, jakby ci wszyscy ludzie wołali: 'Nie zapomnij o nas. Napisz też naszą małą historię'” – mówiła.
Skąd tytuł „Bread Of Angels”?
Początkowo Patti Smith chciała zatytułować książkę „Dancing Barefoot”, nawiązując do utworu z albumu „Wave” z 1979 roku.
Ostatecznie zdecydowała się jednak na „Bread Of Angels”.
Inspiracją był fragment książki dotyczący małych, spontanicznych gestów dobroci, które człowiek pamięta przez lata.
„Pomyślałam, że duża część tej książki jest o wdzięczności, więc wybrałam właśnie ten tytuł. Ukradłam go samej sobie” – żartowała.
3000 osób zaśpiewało „People Have The Power”
Zapytana przez Duę Lipę, co dziś jest jej własnym „chlebem aniołów”, Smith przywołała wydarzenie z Hiszpanii.
Kilka dni wcześniej około 3000 osób zgromadzonych w chórach zaśpiewało dla niej „People Have The Power”.
Dla artystki był to szczególnie emocjonalny moment, ponieważ utwór współtworzyła ze swoim zmarłym mężem Fredem Smithem.
„Czułam po prostu, jak bardzo Fred by to pokochał. Kiedy pisał tę piosenkę, miał nadzieję, że pewnego dnia będzie przydatna ludziom, którzy potrzebują hymnu, słów dających siłę, piosenki, którą mogą śpiewać, żeby poczuć moc” – opowiadała.
Dodała, że jej mąż nie żył wystarczająco długo, by zobaczyć, jaką rolę z czasem zaczął odgrywać utwór.
Patti Smith rozpłakała się, wspominając męża
Najbardziej emocjonalny moment spotkania nastąpił, gdy rozmowa zeszła na Freda Smitha.
Dua Lipa zauważyła, że „Bread Of Angels” można niemal podzielić na dwie części – życie przed Fredem i życie po nim.
Smith nie była w stanie ukryć wzruszenia.
Opowiadając o pierwszym spotkaniu z przyszłym mężem, powiedziała:
„To było dokładnie jak w filmach, kiedy czas się zatrzymuje”.
Artystka przyznała, że niemal natychmiast wiedziała, że to właśnie z nim chce spędzić życie.
„Wiedziałam, że to jest facet, którego poślubię, a przecież nawet nie chciałam wychodzić za mąż” – mówiła.
Niespodziewany telefon od Michaela Stipe’a
W książce pojawia się również historia związana z Michaelem Stipe’em z R.E.M.
Krótko po śmierci Freda Smitha Patti otrzymała od niego niespodziewany telefon w Walentynki, mimo że wtedy jeszcze osobiście się nie znali.
„Zadzwonił do mnie bardzo pijany Michael Stipe. Był w San Sebastián w Hiszpanii i od razu rozpoznałam jego głos” – wspominała.
Stipe miał powiedzieć, że w stanie nietrzeźwym pomyślał o Patti, wiedząc, że straciła męża.
„Nie chodziło o to, że potrzebowałam mieć kogoś na Walentynki, ale bardzo mnie to poruszyło. Teraz jest jednym z moich najlepszych przyjaciół” – przyznała Smith.
Bob Dylan był jednym z ludzi, od których wiele się nauczyła
W „Bread Of Angels” nie brakuje również historii związanych z legendami muzyki.
Pojawiają się Richard Hell, Tom Verlaine czy Bob Dylan, który należał do wczesnych zwolenników twórczości Smith.
Artystka podkreśliła, że mimo iż w pewnym momencie wolała wrócić do CBGB i własnego środowiska, nigdy nie zapomniała tego, czego nauczyła się od Dylana.
„Zawsze byłam wdzięczna wszystkim tym ludziom. Tak wiele nauczyłam się od Boba Dylana” – powiedziała.
Patti Smith o młodych artystach: dziś każdy błąd trafia do internetu
Podczas spotkania pojawił się również temat różnic pomiędzy rozwojem kariery muzycznej w czasach młodości Smith a współczesnym przemysłem.
Punkowa legenda stwierdziła, że wolność artystyczna nie zniknęła.
Podkreśliła również swój podziw dla współczesnych artystów i ogromnej dyscypliny, jakiej wymagają dzisiejsze koncerty. Wspomniała m.in. występ Rosalíi oraz nagrania z koncertów Duy Lipy.
Lipa zauważyła natomiast, że obecnie artyści funkcjonują w znacznie szybszym świecie i muszą nieustannie dostarczać nowe treści.
Jej zdaniem młodzi twórcy mają też mniej przestrzeni na popełnianie błędów.
Patti Smith zgodziła się z tą obserwacją.
„Ja nie byłam aż tak obserwowana. Wy musicie dzisiaj popełniać wszystkie swoje błędy przed wszystkimi, a później wszystko jest publikowane wszędzie” – powiedziała.
Patti Smith zaśpiewałaby „Houdini” Duy Lipy
Pod koniec wieczoru obie artystki zostały zapytane, który utwór drugiej z nich chciałyby wykonać.
Smith odpowiedziała bez wahania:
„Wybrałabym 'Houdini’!”
Dua Lipa zdecydowała się natomiast na „Dancing Barefoot”.
Jak wyjaśniła, uważa tę piosenkę za niezwykle zmysłową i fascynuje ją zawarte w niej poczucie miłości do czegoś większego od człowieka.
Patti Smith zdradziła swoją najważniejszą radę dla pisarzy
Na zakończenie Patti Smith została poproszona o radę, jaką przekazałaby swojej 30-letniej wersji.
Artystka przyznała, że choć zawsze miała dużą wyobraźnię, musiała przez lata pracować nad gramatyką, strukturą zdań i warsztatem.
Jej rada okazała się bardzo prosta.
„Jeżeli chcesz być pisarzem, pisz każdego dnia. To jest jak mięsień. Jeśli jesteś biegaczem, musisz biegać. Nie możesz mówić: 'Jestem biegaczem’, jeśli biegasz tylko kilka razy w miesiącu” – powiedziała.
„Musisz używać tego mięśnia. Nawet jeśli nie podoba ci się to, co piszesz, sam akt pisania pomaga. Jeśli chcesz być pisarzem – pisz”.
Patti Smith wystąpi w Polsce w 2027 roku
Polscy fani Patti Smith będą mieli okazję zobaczyć artystkę na żywo już przyszłego lata.
Wokalistka wraz ze swoim kwartetem została ogłoszona w programie Open’er Festival 2027.
Jej występ będzie jednym z dwóch potwierdzonych na przyszłe lato europejskich koncertów festiwalowych – Smith pojawi się również na Roskilde Festival w Danii.
